Global aksiyalar bozorlaridagi yo‘qotishlar yangi AI bo‘yicha xavotirlar fonida kuchaydi va bu yilning eng qizg‘in segmentlaridan biridan investorlarning chiqib ketishiga olib keldi. AQSh g‘aznachilik obligatsiyalari xavfsiz aktivlarga bo‘lgan talab ortishi sababli ko‘tarildi. MSCI Asia-Pacific indeksi 1,6% ga pasaydi, AI savdosi uchun muhim ko‘rsatkich hisoblangan Janubiy Koreyaning Kospi indeksi esa Xitoydan kelayotgan raqobat haqidagi xavotirlar tufayli 6% ga qulab tushdi. SK Hynix aksiyalari qariyb 10% ga tushdi, Samsung Electronics esa taxminan 8% yo‘qotdi. AQSh va Yevropa indeks fyucherslari ham pastroq darajada savdo qilindi.

Osiyodagi sotuv bosimi Wall Street’ga ham yoyildi. Nasdaq 100 bir oylik minimum darajaga tushdi, AQSh chip ishlab chiqaruvchilari indeksi esa sentabr o‘rtalaridan beri eng past darajaga yetdi. Bu dushanba kungi sakrashdan keyingi burilish bo‘lib, o‘shanda S&P 500 fyucherslari 0,3% ga oshgandi. Koreya muhim texnik qo‘llab-quvvatlash darajasini buzib o‘tgani sabab, texnologiya sektori bosimi bir necha sessiyadan ko‘ra uzoqroq davom etishi mumkinligi haqidagi xavotirlar kuchaymoqda.

Asosiy sabab — AQSh daromadlar mavsumi oldidan ortib borayotgan shubhalar. Investorlar ulkan xarajatlar yuqori qarz olish qiymati sharoitida qanchalik o‘zini oqlashini so‘roq qila boshlagani, hamda 2022-yil past darajasidan buyon S&P 500 taxminan 120% ga oshgan to‘rt yillik boqiy bozordan keyin, AI bo‘yicha entuziazm pasaydi. Hozir AI segmentining katta qismida ayiq kayfiyati hukmron, va sentiment uzoq vaqtlardan beri kuzatilmagan darajada salbiy.

Ogohlantirishlar ko‘payib bormoqda. Broadcom bosh direktori bu bum strategiyalari qimorga o‘xshash va nimaga pul tikayotganini to‘liq tushunmasligi mumkin bo‘lgan investorlarni jalb qilganini aytdi. O‘tgan hafta Ray Dalio AI’ni foiz stavkalari oshishi va baholashlarni naqd pulga aylantirish zarurati tufayli yorilib ketish xavfi ostidagi klassik pufak deb atadi. Raqobat ham bosimni kuchaytirmoqda: xabarlarga ko‘ra, Xitoyning CXMT kompaniyasi yuqori sig‘imli xotira arxitekturasini ishlab chiqishda sezilarli yutuqlarga erishgan.

Obligatsiyalar bozori esa boshqa manzarani ko‘rsatmoqda. 10 yillik AQSh g‘aznachilik obligatsiyalari rentabelligi bayramdan keyin bozorlar qayta ochilgach, 4 baza punktga pasayib, 5,20% ni tashkil etdi. 8 oktabrda u 5,31% edi va o‘tgan hafta 5,4% ga yaqinlashgandi — bu 2002-yildan beri eng yuqori ko‘rsatkich. Neft obligatsiyalar foydasiga dalilni mustahkamladi: Brent 0,9% ga pasayib, barreli 105,70 dollarni tashkil etdi, dushanba tongida esa 105 dollardan yuqorida savdo qilingandi.

Mening fikrimcha, yaqin muddatda texnologiya sektori bosimi saqlanib qolishi ehtimoli katta, bunda Kospi va chip ishlab chiqaruvchilar eng zaif guruhlar bo‘lib turibdi. Aksiyalar vaziyatni o‘zgartirish uchun kuchli daromad ko‘rsatkichlari va kapital xarajatlari bo‘yicha ehtiyotkorona ohangga muhtoj. Bularsiz, xavfsizlikka qochish sharoitida asosiy foydador bo‘lib obligatsiyalar qoladi va 10 yillik rentabellikning 5,4% ga qaytishidan ko‘ra 5,1% ni sinab ko‘rishi ehtimoli yuqoriroq. Neft narxining yana 106 dollardan yuqoriga keskin sakrashi yoki AQSh inflyatsiyasining kutilganidan kuchliroq chiqishi obligatsiyalar bozorini qayta bosim ostida qoldirishi va sotuv bosimini aksiyalar bo‘ylab keng yoyishi mumkin.

S&P 500 texnik tahliliga ko‘ra, xaridorlar uchun yaqin muddatdagi asosiy vazifa $7 810 darajasidagi qarshilikni yengib o‘tishdir. Bu o‘sish salohiyatini bildiradi va narxni $7 824 ga tomon yo‘lini ochadi. Boqiylar uchun pozitsiyalarni mustahkamlash maqsadida $7 841 darajasini ushlab turish ham ustuvor vazifa hisoblanadi. Agar riskka ishtaha pasayishi fonida narx pastga siljisa, xaridorlar $7 793 atrofida faol bo‘lishi kerak bo‘ladi. Ushbu darajadan pastga yorib o‘tish ehtimoliy ravishda indeksni $7 774 gacha tushiradi va $7 756 darajasiga yo‘l ochib beradi.