Mudofaa alyansi va arzonlashayotgan neft: Yaqin Sharq paradokslari

Sаudiya Arabistoni, Turkiya va Pokiston kollektiv mudofaa ittifoqini tuzishga kelishib oldi. Bu voqea Yaman xalqaro miqyosda tan olingan hukumati tomonidan Husiylarga qarshi muvaffaqiyatli hujum va strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Bab?el?Mandeb bo‘g‘ozini qayta nazoratga olish bilan bir vaqtda ro‘y berdi. Shunga qaramay, mintaqa hanuz portlovchan hududligicha qolmoqda: isyonchilar Sаudiya aeroportlariga hujumlarni davom ettirmoqda, jahon dengiz tashuvi esa Hurmuz bo‘g‘ozi atrofida tankerlar o‘rtasida hujumlarning keskin ko‘payishi fonida jiddiy xatarlarga duch kelmoqda.

Harbiy tanglikka qaramay, neft narxlari pasaymoqda: bozorlar endi taklif zarbasi xavfidan cho‘chimayapti, bunga Sаudiyaning rekord darajadagi eksport hajmi – kuniga 5,8 million barrelga yetgani sabab bo‘lmoqda. Qo‘shimcha pasaytiruvchi omil sifatida G7 mamlakatlarining strategik zaxiralardan 100 million barrel neft chiqarish haqidagi qarori va OPEC+ tomonidan kvotalarni saqlab qolish bo‘yicha qaror ham ta’sir ko‘rsatdi — bu choralar asosan jahon bozorida xom neft tanqisligi yuzaga kelishi haqidagi xavotirlarni bartaraf etdi. Batafsil ma’lumot uchun havolaga o‘ting.

Neft tanqisligi va qish mavsumi ta’minoti xavfi

Global energetika bozori Eron bilan bog‘liq mojarodan keyin zaxiralar keskin kamayib ketgani ortidan qishki inqiroz yoqasida turibdi. Vitol va Saudi Aramco kabi yirik kompaniyalar rahbarlari xavotir bildirishmoqda: dunyo bo‘yicha zaxiralar tanqidiy darajada past, G7 choralari esa faqat vaqtinchalik yengillik bermoqda. Yaqin Sharqdan yetkazib berish hanuz mojarodan oldingi darajaga qaytgani yo‘q, bozor esa faqat boshqa hududlardagi ishlab chiqarishning oshishi va Xitoyda talabning sustligi hisobiga ushlab turilibdi.

Bu orada yirik o‘yinchilar urush tugashi bilanoq talabning tiklanishiga hozirlik ko‘rmoqda. Chevron yangi texnologiyalar yordamida ishlab chiqarishni optimallashtirgach, xabar berilishicha, Iroqdan O‘rta yer dengizigacha bo‘lgan yangi quvur loyihasida ishtirok etishni ko‘rib chiqmoqda. Siyosiy maydonda esa Donald Tramp AQSh dizel eksportini taqiqlash rejasidan voz kechdi va buning o‘rniga Yevropa bilan strategik zaxiralarni muvofiqlashtirilgan holda qo‘llab-quvvatlash tarafdori bo‘ldi. Chevron bu qadam ittifoqdoshlar ishonchining yo‘qolishini hamda narxlarning yangi keskin sakrashini oldini olishga yordam berganini ta’kidladi. Batafsil ma’lumot uchun havolani bosing.

Dollar mustahkam turibdi, yevro va funt esa qo‘llab-quvvatlash topishda qiynalmoqda

Yevro va funt sterling payshanba kuni AQSh dollari bosimi ostida savdoni boshladi, bu bosimni hatto FRS yig‘ilishi bayonnomalari ham yumshata olmadi. Germaniyaning avgust oyidagi tashqi savdo balansi prognozdan yaxshiroq chiqdi (€19,5 mlrd ga qarshi €19,0 mlrd), biroq tashqi talabning ichki tarkibi zaiflashmoqda. Mavsumiy omillar inobatga olinganda, profisit €22,5 mlrd dan €15,0 mlrd gacha qisqardi. Bu bilan birga, Fransiya va Germaniya obligatsiyalari daromadliligi o‘rtasidagi spred 2011 yildan beri eng keng ko‘lamga yetdi va Yevro hududi inflyatsiyasi 3,8% gacha tezlashdi.

Yevroning yaqin muddatdagi yagona imkoniyati — bozorlar 2,50% depozit stavkasi fonida qat’iyroq ritorikani kutayotgan ETTB’ning sentyabr yig‘ilishi bo‘yicha hisobotida. Bayonnomalar hali e’lon qilinmaganligi sababli, xaridorlar chetda kuzatib turishmoqda. Kun davomida e’tibor AQSh statistik ma’lumotlariga, jumladan, haftalik ishsizlik bo‘yicha dastlabki da’volar (kutilayotgan ko‘rsatkich ~200 ming) va dollarni kuchsizlantirishi ehtimoli past bo‘lgan FRS “hawk”i Alberto Musalem nutqiga qaratiladi. Yangi drayverlar bo‘lmagan sharoitda, Yevropadagi ko‘tarilishlar ehtimol qisqa muddatli bo‘lib qoladi. Batafsil ma’lumot uchun havolani kuzating.