ตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา ทองคำยังคงเป็นเครื่องมือที่ผู้คนไว้วางใจในการรักษาเงินทุน แต่ในสหัสวรรษข้างหน้า ท่ามกลางการที่นักลงทุนหันไปลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลอย่างจริงจังมากขึ้น ทองคำจะยังมีบทบาทอย่างไร?

ในขณะที่โครงสร้างพื้นฐานทางการเงินกำลังก้าวสู่ดิจิทัล โลหะมีค่าสีเหลืองนี้ก็มีโอกาสปรับเปลี่ยนตัวเอง — และอาจเสริมความแข็งแกร่งของสถานะในระบบการเงินแห่งอนาคต ขนาดของศักยภาพดังกล่าวถือว่าน่าสนใจอย่างยิ่ง: องค์กร World Gold Council ประเมินว่าการทำ tokenization อาจปลดล็อกอุปสงค์การลงทุนแฝงได้สูงถึง 700,000 ล้านดอลลาร์ และสร้างตลาด “ทองคำดิจิทัล” ที่มีมูลค่าใกล้เคียงกับตลาด ETF ที่มีทองคำจริงค้ำประกัน

การพูดคุยเรื่องทองคำแบบ tokenized กำลังเกิดขึ้นท่ามกลางแรงต้านสำคัญ: การปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยกำลังก่อให้เกิดความท้าทายอย่างรุนแรงต่อทองคำ ผลตอบแทนที่แท้จริง (real yield) ในสหรัฐฯ อยู่ในระดับสูงสุดในรอบ 19 ปี ทำให้ต้นทุนค่าเสียโอกาสในการถือทองคำเพิ่มขึ้น เนื่องจากทองคำไม่มีการจ่ายดอกเบี้ย จึงไม่สร้างกระแสเงินสด อย่างไรก็ดี แม้ผลตอบแทนที่สูงขึ้นจากตราสารทางเลือกจะยังจำกัดความน่าสนใจของทองคำสำหรับนักลงทุนบางส่วน การเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีก็อาจนิยามบทบาทของทองคำในสถาปัตยกรรมการเงินโลกใหม่อย่างมีนัยสำคัญ

ในการประชุมประจำปี LBMA เมื่อต้นเดือนนี้ Vincent Domien หัวหน้าฝ่ายเทรดโลหะมีค่าของ ICBC Standard Bank ได้ชี้ให้เห็นถึงข้อด้อยสำคัญของทองคำว่า “บนงบดุลของคุณ คุณมีสินทรัพย์ที่ ‘ตายแล้ว’ ซึ่งไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ใด ๆ เลย” เขาระบุว่า tokenization จะเปิดโอกาสให้สถาบันการเงินสามารถใช้ทองคำเป็นหลักประกันได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งจะช่วยให้สามารถจัดหาเงินทุนสำหรับดำเนินธุรกิจ ตอบสนองต่อข้อกำหนดด้านมาร์จิ้น และเข้าถึงสภาพคล่องได้ โดยไม่จำเป็นต้องขายทองคำสำรองที่ถืออยู่ “ถ้าทองคำสามารถถูกทำให้เป็นโทเคนและเข้าถึงได้ทันที ขอบเขตการใช้งานของมันจะขยายตัวอย่างมาก” Domien เสริม

ประเด็นสำคัญคือ การพูดถึงทองคำแบบ tokenized ไม่ได้หมายถึงการเกิดขึ้นของประเภทสินทรัพย์ใหม่อย่างแท้จริง แต่เป็นการเพิ่มฟังก์ชันการใช้งานให้กับทองคำ โดยยังคงรักษาแก่นแท้ดั้งเดิมเอาไว้ เมื่อสองทศวรรษก่อน ETF ทองคำได้พลิกโฉมตลาดด้วยการเปิดโอกาสให้นักลงทุนในวงกว้างเข้าถึงสินทรัพย์ชนิดนี้ การทำ tokenization อาจเป็นอีกก้าวหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว: ทองคำอาจไม่ใช่เพียงแค่ที่เก็บมูลค่าแบบนิ่ง ๆ แต่กลายเป็นองค์ประกอบที่มีบทบาทมากขึ้นในกระแสการเงิน

ศักยภาพดังกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเพิ่มฐานนักลงทุนเท่านั้น การทำ tokenization ยังสามารถเพิ่มความมีประโยชน์เชิงปฏิบัติของทองคำแท่งในระบบการเงินได้ ด้วยการทำให้ขั้นตอนการโอน การชำระราคา และการนำมาใช้เป็นหลักประกันง่ายขึ้น แทนที่ทองคำจะถูกเก็บไว้เฉย ๆ ในห้องนิรภัย มันอาจถูกนำมาใช้ช่วยสนับสนุนสภาพคล่อง ในขณะที่ยังคงทำหน้าที่ตามจารีตเดิมในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัยและเครื่องมือสำหรับการออม

แน่นอนว่า ยังมีข้อจำกัดสำคัญ ตลาดทองคำแบบ tokenized ที่ยั่งยืนจำเป็นต้องมีผู้ดูแลทรัพย์สิน (custodian) ที่น่าเชื่อถือ โครงสร้างความเป็นเจ้าของที่โปร่งใส และกลไกการไถ่ถอนที่แข็งแรง การขาดมาตรฐานกลางอาจทำให้ตลาดแตกเป็นส่วนย่อย ๆ และลดทอนผลของนวัตกรรมดิจิทัล นอกจากนี้ จำเป็นต้องแยกให้ออกจากกันอย่างชัดเจนระหว่าง “การเพิ่มประโยชน์การใช้งาน” กับ “การสร้างผลตอบแทนจากการลงทุน”: การทำ tokenization ไม่ได้ทำให้ทองคำหมดความอ่อนไหวต่อปัจจัยด้าน real yield และไม่ได้ทำให้ทองคำกลายเป็นสินทรัพย์ที่สร้างกระแสรายได้โดยอัตโนมัติ

อย่างไรก็ดี มุมมองระยะยาวยังถือว่าน่าพอใจ ทองคำยังคงมีความสำคัญตลอดหลายพันปีของวิวัฒนาการทางการเงิน เพราะมูลค่าพื้นฐานของมันมีความคงทน เป้าหมายของการทำ tokenization จึงไม่ใช่การสร้างมูลค่าเหล่านั้นขึ้นมาใหม่ แต่เป็นการปลดล็อกศักยภาพที่มีอยู่แล้ว ภายในโลกที่เงินทุนหมุนเวียนเคลื่อนย้ายแทบจะทันที อนาคตของทองคำอาจถูกกำหนดไม่เพียงแค่ด้วยราคา แต่ด้วยระดับประสิทธิภาพที่มันสามารถทำหน้าที่ภายในสภาพแวดล้อมทางการเงินดิจิทัลได้ด้วย